✨Hành Trình CDO Ngày 2: Từ Một Bảng Canvas Đến Cách Nhìn Ra Vấn Đề Của Doanh Nghiệp

Khám phá thêm tại website: eduz.vn

Mua tại Shopee

Trong ngày thứ hai của hành trình học tư duy CDO, tôi được tiếp cận với mô hình kinh doanh Canvas và nhận ra rằng đây không chỉ là một bảng lý thuyết gồm 9 ô. Canvas giúp tôi nhìn doanh nghiệp như một hệ thống hoàn chỉnh, từ khách hàng, giá trị cung cấp, kênh tiếp cận cho đến những vấn đề đang cản trở sự phát triển. Từ đó, tôi hiểu rằng trước khi đưa ra bất kỳ giải pháp chuyển đổi số nào, điều quan trọng nhất là phải hiểu doanh nghiệp đang vận hành ra sao và vấn đề thật sự nằm ở đâu.Trước đây, khi nhìn vào một doanh nghiệp, tôi thường chỉ chú ý đến những phần dễ thấy như website, fanpage, sản phẩm hoặc cách họ quảng cáo. Nhưng khi được học về mô hình kinh doanh Canvas, tôi nhận ra rằng một doanh nghiệp không thể được đánh giá chỉ qua một vài yếu tố bên ngoài.

Canvas chia doanh nghiệp thành 9 mảnh ghép quan trọng như: khách hàng, giá trị cung cấp, kênh tiếp cận, quan hệ khách hàng, doanh thu, nguồn lực, hoạt động chính, đối tác và chi phí.

Từ đó, tôi hiểu rằng muốn tư vấn hoặc phân tích một doanh nghiệp, trước tiên phải nhìn được toàn bộ hệ thống của họ.

Một vài điều tôi rút ra:

• Không nên đánh giá doanh nghiệp chỉ qua giao diện website.
• Không nên vội kết luận khi chưa hiểu khách hàng mục tiêu.
• Không thể tư vấn chuyển đổi số nếu chưa biết doanh nghiệp đang vận hành như thế nào.
• Canvas giống như một bản đồ giúp CDO nhìn thấy doanh nghiệp rõ ràng hơn.

Đối với một thực tập sinh IT như tôi, đây là một thay đổi khá lớn trong cách suy nghĩ. Trước đây tôi thường nghĩ công nghệ là trung tâm, nhưng sau buổi học này, tôi hiểu rằng công nghệ chỉ thật sự có giá trị khi giải quyết đúng vấn đề của doanh nghiệp.Một trong những phần quan trọng nhất của Canvas là phân khúc khách hàng. Đây là nơi giúp tôi hiểu doanh nghiệp đang phục vụ ai, khách hàng của họ có nhu cầu gì, họ gặp khó khăn gì và vì sao họ chọn hoặc không chọn doanh nghiệp đó.

Ví dụ với một trung tâm anh ngữ, khách hàng không chỉ đơn giản là “người muốn học tiếng Anh”. Mỗi nhóm khách hàng sẽ có nhu cầu khác nhau:

• Học sinh cần cải thiện điểm số và giao tiếp cơ bản.
• Phụ huynh cần nơi học uy tín, an toàn và có kết quả rõ ràng.
• Sinh viên cần tiếng Anh để học tập, xin việc hoặc phỏng vấn.
• Người đi làm cần tiếng Anh phục vụ công việc, giao tiếp hoặc thăng tiến.

Khi chia khách hàng thành từng nhóm rõ ràng, tôi bắt đầu thấy rằng nếu một website hoặc bài viết truyền thông nói quá chung chung, khách hàng sẽ khó cảm thấy nội dung đó dành cho mình.

Đây cũng là lúc tôi hiểu vì sao một CDO không chỉ cần biết công nghệ, mà còn phải hiểu hành vi khách hàng. Nếu không hiểu khách hàng, mọi giải pháp đưa ra có thể chỉ đẹp về mặt kỹ thuật nhưng không tạo ra giá trị thật.Điều tôi thấy hay nhất ở Canvas là nó không bắt đầu bằng câu hỏi: “Nên dùng công nghệ gì?” mà bắt đầu bằng câu hỏi: “Doanh nghiệp đang gặp vấn đề ở đâu?”

Khi phân tích từng phần trong Canvas, ta có thể phát hiện nhiều vấn đề như:

• Khách hàng mục tiêu chưa được xác định rõ.
• Giá trị doanh nghiệp mang lại chưa được truyền đạt nổi bật.
• Website có thông tin nhưng chưa dẫn dắt người đọc hành động.
• Kênh truyền thông chưa kết nối tốt với nhu cầu thật của khách hàng.
• Nội dung SEO có thể bị loãng nếu viết nhiều nhưng không tập trung vào đúng nhóm người tìm kiếm.

Từ góc nhìn CDO, tôi nhận ra rằng chuyển đổi số không phải là làm website đẹp hơn, đăng nhiều bài hơn hay dùng thật nhiều công cụ AI. Chuyển đổi số cần bắt đầu từ việc hiểu đúng mô hình kinh doanh, hiểu đúng khách hàng và xác định đúng điểm nghẽn.

Nếu không có bước phân tích này, giải pháp đưa ra rất dễ bị cảm tính. Còn khi có Canvas, việc tư vấn sẽ có cơ sở rõ ràng hơn, dễ giải thích hơn và đáng tin cậy hơn.Sau ngày học thứ hai, tôi hiểu thêm rằng vai trò của CDO không chỉ là người biết dùng công nghệ hay đề xuất công cụ mới. CDO cần có tư duy hệ thống để kết nối nhiều yếu tố trong doanh nghiệp lại với nhau.

Một bảng Canvas nhìn qua có vẻ đơn giản, nhưng nếu phân tích kỹ, nó giúp trả lời rất nhiều câu hỏi quan trọng:

• Doanh nghiệp đang bán giá trị gì?
• Khách hàng thật sự là ai?
• Vì sao khách hàng nên chọn doanh nghiệp này?
• Doanh nghiệp đang tiếp cận khách hàng qua kênh nào?
• Đâu là điểm đang làm giảm hiệu quả kinh doanh?
• Công nghệ nên được áp dụng vào phần nào để tạo ra kết quả tốt hơn?

Với tôi, đây là một bài học thực tế. Là một sinh viên IT đang đi thực tập, tôi nhận ra rằng nếu chỉ biết làm theo yêu cầu kỹ thuật thì chưa đủ. Muốn phát triển theo hướng CDO, tôi cần học cách nhìn doanh nghiệp rộng hơn, hiểu vấn đề sâu hơn và biết liên kết công nghệ với mục tiêu kinh doanh.

Canvas không chỉ là một bài học trong ngày thực tập. Nó là một cách tư duy giúp tôi bắt đầu nhìn doanh nghiệp bằng con mắt của người phân tích, người tư vấn và người đồng hành cùng quá trình chuyển đổi số.

Kết lại, ngày thứ hai trong hành trình CDO giúp tôi hiểu rằng: trước khi muốn thay đổi một doanh nghiệp bằng công nghệ, ta cần hiểu doanh nghiệp đó đang vận hành như thế nào. Và Canvas chính là một trong những công cụ đầu tiên giúp tôi học cách nhìn ra điều đó.